تلخی دهان از تجربههایی است که ممکن است در زندگی خود با آن مواجه شده باشیم. در بسیاری از موارد احساس تلخی در دهان را میتوان با زدن مسواک و شستشوی دهان رفع کرد، اما در برخی موارد ممکن است این احساس تلخی بدلیل ابتلا به برخی بیماریها باشد و رفع کردن آن را نباید پشت گوش انداخت.
علت تلخی دهان چیست؟
تلخی دهان یکی از مشکلات رایج است که میتواند ناشی از عوامل مختلفی مانند خشکی دهان، مشکلات کبدی، تغییرات هورمونی در دوران بارداری، مصرف برخی داروها یا عدم رعایت بهداشت دهان و دندان باشد. این حالت که در اصطلاح پزشکی “دیسگوزیا” نام دارد، ممکن است بهصورت موقت یا دائمی تجربه شود و تأثیر منفی بر کیفیت زندگی فرد بگذارد. برای درمان تلخی دهان، ابتدا باید علت اصلی آن شناسایی شود؛ نوشیدن آب کافی، رعایت بهداشت دهان، بررسی داروهای مصرفی و مشاوره با پزشک متخصص از جمله راهکارهای مؤثر هستند. اگر تلخی دهان بهطور مداوم ادامه دارد، مراجعه به دندانپزشک یا متخصص گوارش توصیه میشود. چکاپ کامل کبد میتواند به شما کمک کند تا از سلامت کبد خود اطمینان حاصل کنید.
علت تلخی دهان در شب ها چیست؟
تلخی دهان در شبها معمولاً به دلیل کاهش تولید بزاق هنگام خواب، خشکی دهان، رفلاکس معده یا مصرف برخی داروها قبل از خواب رخ میدهد. در حالت خواب، بدن بهطور طبیعی بزاق کمتری تولید میکند که این کاهش رطوبت میتواند باعث تجمع باکتریها و ایجاد طعم تلخ شود. همچنین رفلاکس اسید معده به مری در حالت درازکش میتواند طعم ناخوشایندی در دهان ایجاد کند. مصرف داروهایی مانند آنتیبیوتیکها، داروهای قلبی یا مکملهای آهن نیز ممکن است در شب باعث تغییر مزه دهان شوند. برای کاهش تلخی دهان شبانه، نوشیدن آب کافی، رعایت فاصله بین شام و خواب، و بررسی داروهای مصرفی با پزشک توصیه میشود.
اختلال در متابولیسم چربی ها و گوارش ناکامل از عوامل تلخی دهان
اختلال در متابولیسم چربیها و گوارش ناکامل میتواند یکی از عوامل مهم در بروز تلخی دهان باشد. زمانی که بدن قادر به تجزیه و جذب صحیح چربیها نباشد، تجمع مواد زائد و اسیدهای صفراوی در دستگاه گوارش رخ میدهد که ممکن است به بازگشت این ترکیبات به مری و دهان منجر شود و طعم تلخ ایجاد کند. همچنین اختلالات متابولیکی مانند سندرم متابولیک یا بیماریهای کبدی میتوانند عملکرد طبیعی آنزیمها و اندامهای گوارشی را مختل کرده و باعث تغییر در حس چشایی شوند. برای پیشگیری از این حالت، اصلاح رژیم غذایی، بررسی عملکرد کبد و لوزالمعده، و مشاوره با پزشک متخصص توصیه میشود.
کاهش ترشح آنزیم های گوارشی و صفراوی
کاهش ترشح آنزیمهای گوارشی و صفراوی میتواند منجر به اختلال در هضم و جذب مواد غذایی، بهویژه چربیها، پروتئینها و کربوهیدراتها شود. این وضعیت معمولاً با علائمی مانند نفخ، احساس سنگینی پس از غذا، تلخی دهان، کاهش اشتها و ناراحتیهای گوارشی همراه است. آنزیمهای گوارشی نقش کلیدی در تجزیه مولکولهای بزرگ به ذرات قابل جذب دارند و صفرا نیز در امولسیونسازی چربیها و تسهیل جذب آنها مؤثر است. کاهش ترشح این ترکیبات ممکن است ناشی از بیماریهای کبدی، اختلالات پانکراس یا تغذیه نامناسب باشد. برای بهبود عملکرد گوارشی، اصلاح رژیم غذایی، مصرف مکملهای آنزیمی و مشاوره با پزشک متخصص توصیه میشود.
چه علائمی همراه با نزه در دهان دیده میشود؟
نزه یا مزه تلخ در دهان ممکن است با علائمی مانند خشکی دهان، بوی بد دهان، کاهش اشتها، احساس سوزش در زبان، سردرد، گلو درد، گوش درد یا احتقان بینی همراه باشد. این نشانهها میتوانند به مشکلاتی مانند عفونتهای تنفسی، رفلاکس معده، بیماریهای کبدی یا مصرف داروهای خاص اشاره داشته باشند. همچنین تغییرات در حس چشایی و بویایی نیز از علائم رایج هستند که ممکن است فرد را نسبت به طعمهای معمول حساستر یا بیتفاوتتر کند. توجه به این علائم و بررسی علت اصلی نزه در دهان میتواند در تشخیص دقیق و درمان مؤثر نقش مهمی ایفا کند.
درمان خانگی تلخی دهان چگونه است؟
اگر تلخی دهان را تجربه میکنید جالب است بدانید که برخی درمانهای خانگی وجود دارد که میتوانید با کمک آنها از شر تلخی دهان راحت شوید.
استفاده از زردچوبه
با کمک زردچوبه که حاوی ماده کورکومین است میتوانید تمامی باکتریهای بد دهان را از بین ببرید و سلامت دهان و دندان خود را ارتقا بخشید.
برای استفاده از زردچوبه میتوانید چند قطره آبلیمو را با نصف قاشق چایخوری پودر زردچوبه ترکیب کنید و از آن به عنوان اسکرابر زبان و داخل دهانتان استفاده کنید. سپس دهان خود را با آب ولرم شستشو دهید و این کار را 2 روز در هفته انجام دهید.
چای سبز
چای سبز میتواند برای از بین بردن عفونتهای دهان و بهبود سلامت دهان و دندان معجزه کند. چای سبز میتواند در رفع طعم بد دهان و بوی بد موثر باشد. برای اینکار میتوانید یک قاشق چایخوری چای سبز را با یک فنجان آب ترکیب کنید و به مدت 5 دقیقه آن را بجوشانید. سپس این محلول را از صافی رد کنید و اجازه دهید خنک شود. سپس کمی عسل را به آن اضافه کنید و حداقل 2 بار در روز از این چای سبز استفاده کنید.
چگونه از ابتلا به تلخی دهان جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از ابتلا به تلخی دهان، رعایت بهداشت دهان و دندان نقش کلیدی دارد؛ استفاده منظم از مسواک، نخ دندان و دهانشویههای ضدباکتری میتواند از تجمع باکتریها و ایجاد طعم ناخوشایند جلوگیری کند. نوشیدن آب کافی در طول روز، پرهیز از مصرف دخانیات، کنترل رفلاکس معده و فاصله مناسب بین وعده غذایی و خواب نیز از عوامل مؤثر در پیشگیری هستند. همچنین بررسی داروهای مصرفی با پزشک و درمان بیماریهای زمینهای مانند خشکی دهان یا مشکلات کبدی میتواند از بروز این مشکل جلوگیری کند. حفظ سبک زندگی سالم و مراجعه منظم به دندانپزشک از بهترین راهکارهای پیشگیرانه محسوب میشود.
نتیجه گیری
تلخی دهان از مواردی است که میتواند آزاردهنده باشد. برای درمان تلخی دهان و یافتن علت و درمان آن میتوانید به پزشک مراجعه کنید و یا از این مقاله متا لب استفاده کنید.
