چکاپ کم خونی و تالاسمی
تالاسمی یک نوع بیماری کم خونی است که در آن اثرات نقص در ژنهای سازنده هموگلوبین ایجاد میشود. در این بیماری هموگلوبینهای خونی فرد ساختار طبیعی خود را از دست میدهند و هموگلوبین غیر موثر تولید میشود. بیماری تالاسمی انواع مختلفی دارد که آلفا تالاسمی، بتا تالاسمی و … از آنها هستند.
آزمایش تالاسمی برای تشخیص اولیه این بیماری انجام میشود. در این آزمایش پارامترهای تعداد سلولهای خونی، اندازه آنها، حجم گلبولهای قرمز، مقدار و غلظت هموگلوبین در خون فرد اندازهگیری میشود.
تشخیص نوع و علت کم خونی در درمان آن بسیار اهمیت دارد. رایجترین کم خونی به علت فقر آهن است و در دومین مورد تالاسمی است. در این چکاپ از آزمایشگاه متا، آهن در گردش خون، ذخایر آهن، میزان اسید فولیک، الکتروفورز هموگلوبین، بررسی میزان گلبولهای سفید و قرمز، ارزیابی میزان هموگلوبین، هماتوکریت، پلاکت و … مورد ارزیابی قرار میگیرد.
آیا برای این آزمایشات به نسخه نیاز داریم؟
این چکاپ مجموعهای از آزمایشهای خون برای بررسی وضعیت کمخونی و تشخیص بیماری ژنتیکی تالاسمی است. این آزمایشها کمک میکنند علت کمخونی (فقر آهن یا تالاسمی) مشخص شود و بر اساس نتیجه، اقدامات درمانی مناسب انجام گیرد.
چه آزمایشهایی در این چکاپ انجام میشود؟
آزمایشهایی مانند شمارش کامل خون (CBC)، سنجش آهن، فریتین، اسید فولیک، الکتروفورز هموگلوبین و در صورت نیاز آزمایش ژنتیکی برای تشخیص انواع تالاسمی انجام میشوند.
چه زمانی نیاز است این چکاپ را انجام دهیم؟
اگر علائمی مانند خستگی، رنگپریدگی، تپش قلب، ضعف یا سابقه خانوادگی کمخونی یا تالاسمی دارید یا قصد ازدواج و فرزندآوری دارید، انجام این چکاپ توصیه میشود.
تفاوت کمخونی فقر آهن و تالاسمی چیست؟
کمخونی فقر آهن معمولا به علت کمبود آهن در بدن ایجاد میشود، در حالی که تالاسمی یک بیماری ارثی است که در آن ساختار هموگلوبین مختل میشود. برای افتراق این دو عموما علاوهبر سیبیسی، آزمایش الکتروفورز هموگلوبین انجام میشود.
آیا برای انجام این آزمایشات نیاز به آمادگی خاصی است؟
برخی آزمایشها نیاز به ناشتایی ندارند، اما بهتر است قبل از انجام با آزمایشگاه یا پزشک مشورت کنید. برای خانمها، بهتر است زمان بخصوصی از سیکل قاعدگی انتخاب شود.
تحویل گزارش چقدر زمان می برد؟
معمولاً نتایج آزمایشهای خون ظرف یک تا سه روز کاری آماده میشود. در صورت نیاز به آزمایشات تخصصیتر مثل ژنتیک، ممکن است زمان بیشتری نیاز باشد.
اگر نتیجه آزمایش غیر طبیعی باشد، چه باید کرد؟
نتایج غیرطبیعی باید حتما توسط پزشک ارزیابی و تفسیر گردد و بر اساس علت و نوع کمخونی یا تالاسمی، اقدامات درمانی یا مراقبتی متفاوت خواهد بود.
آیا آزمایشهای تالاسمی برای قبل از ازدواج هم کاربرد دارد؟
بله، این آزمایشها برای تشخیص ناقل بودن بیماری تالاسمی پیش از ازدواج یا فرزندآوری بسیار اهمیت دارد تا از انتقال بیماری به نسل بعدی پیشگیری شود.
چکاپ کمخونی و تالاسمی چه کمکی به سلامت فرد میکند؟
این چکاپ سبب تشخیص زودهنگام مشکلات خونی، بهبود انرژی، کاهش خطر عوارض جدی و برنامهریزی بهتر درمان و مراقبتها میشود.
چگونه باید نتایج را تفسیر کنم؟
تفسیر نتایج آزمایشات باید توسط پزشک متخصص یا هماتولوژیست صورت گیرد تا دقیقاً علت و نوع مشکل مشخص شود و درمان مناسب آغاز گردد.
